Kaynak ve Dipnot Gösterme Kuralları

Rapor içerisinde kullanılan farklı kaynaklardan edinilen bilgilerin nereden alındığının
gösterilmesi gerekir. Raporda farklı bir kaynaktan alınan ve olduğu gibi kullanılan
cümlelerin ya da rapor hazırlayan kişinin faydalandığı düşüncelerin hangi kaynaklardan elde
edildiği gösterilmelidir.
Rapor yazarken kaynak gösterilmesi; savunulan görüşlerin doğruluğunu desteklemeyi,
araştırmacının kendi katkısının ne olduğunu belirtmeyi, sunulan bilgilerin denetimine imkân
vermeyi, yeni araştırmacılara yol göstermeyi mümkün kılar.
Rapor yazılırken kaynak gösterilmesi gereken bilgiler genellikle şunlardır;
- Genel bilgilerin dışında kalan ve başkaları tarafından ifade edilmiş görüşler
- Başka kaynaklardan edinilen fikir ya da düşünceler
- Tablo ya da çizelgenin alındığı kaynaklar
Kaynak gösterme metin içerisinde yapılabileceği gibi dipnotlarla da
gerçekleştirilebilir.
Kaynaklar metin içerisinde gösterilirken kullanılan kaynaktan aktarılan cümle ya da
cümlelerin sonunda parantez açılarak gösterilir.
Dipnotlu sistemden bahsetmeden önce şu açıklamanın yapılması faydalı olacaktır.
Dipnotlar yalnızca yararlanılan kaynakları göstermede kullanılmaz. Rapor hazırlayan kişi
bahsettiği konuda ayrıntılı bilgi, farklı görüş, hatırlatma vb. yapmak istediğinde de dipnot
kullanabilir. Metin içerisinde ilgili bölüme dipnot numarası vererek gerekli açıklamayı o
numaralı dipnotta yapabilir.
Dipnotlar raporlarda üç ayrı şekilde düzenlenebilir.
1.Sayfa sonunda; metin içerisine dipnot numarası konulur ve aynı sayfanın alt kısmına
yararlanılan kaynakla ilgili açıklamalar yazılır.
2. Bölüm sonuna; metin içerisinde verilen rakamlar bölüm sonunda dipnotlar olarak
toplanır ve bölüm sonlarında toplu olarak gösterilir. Eğer birden çok bölüm varsa her
bölümde dip not numaralandırılması tekrar birden başlatılarak verilir ve her bölümle ilgili
dipnotlar o bölümün sonuna yerleştirilir.
3. Rapor sonunda; Metin içerisinde kullanılan dipnotlar bir araya getirilir ve
araştırmanın sonunda ayrı bir bölüm olarak düzenlenir.

Bu üç yöntemden en uygunu sayfa sonuna dipnot düşülmesidir. Çünkü okuyucu
görmek istediği dipnotu, okumasını bozmadan kolayca görebilir.
Kaynak göstermede dikkat edilmesi gereken bazı kurallar vardır. Bu kurallar
yararlanılan kaynağın türüne göre değişiklik gösterir. Bunları sırasıyla inceleyelim.
Kitaplar: Eğer kaynak olarak bir kitap gösterilecekse düzenleme şu şekilde yapılır.
Yazarın Adı ve Soyadı, Kitabın Adı, Yayınlandığı Şehir, Yayın Yılı, Sayfa numarası.
Örnek; Cemil Meriç, Bu Ülke, İstanbul, 1993, s. 45
Eğer bir kitabın birden çok yazarı varsa yazarların adları ve soyadları tek tek yazılır.
Diğer kısımlarda farklı bir uygulama yapılmaz.
Örnek; Serdar Keskin, Mahmut Biçer, Aksi Seda, Ankara, 2006, s. 46
Eğer bir kitabın birden çok sayfası ifade edilmek istenirse sayfa numaralarının arasına
( , ) ya da ( - ) işareti konur. ( - ) işareti konunun belirtilen sayfalarda başladığı ve bittiğini
gösterir. ( ,) ise konunun gösterilen ilk sayfada başladığını ve son sayfaya kadar aralarda
işlendiğini gösterir.
Örnek; Ömür Ceylan, Tasavvufi Şiir Şerhleri, İstanbul, 2000, s. 65,69
Hüseyin Ağca, Yazılı Anlatım, Ankara, 1999, s. 79-84
Bir kaynak dipnotlarda ilk kez kullanılıyorsa yukarıda bahsedilen şekilde yapılır. Aynı
kaynak rapor içerisinde birden çok kere gösterilecekse kısaltma yapılır.
Yazarın Soyadı, a.g.e., sayfa numarası
age; adı geçen eser demektir.
Örnek; Meriç, a.g.e., s. 83
Şeklinde kaynak gösterilirse, Cemil Meriç’in daha önceki dipnotta ayrıntılı gösterilen
eseri kastedilmiş olur.
Aynı soyadı taşıyan yazarların kitaplarını tekrar kaynak göstermek gerektiğinde
karışıklık olmasın diye yazar adları da belirtilir.
Rapor içerisinde aynı yazarın birkaç farklı kitabı kullanılmışsa açıklayıcı olması için
yazarın soyadından sonra kitabın adı yazılır.
Örnek; Meriç, Kırk Ambar, a.g.e., s.89
Örnek;Meriç, Mağaradakiler, a.g.e., s.99
Bu yöntemle kitabın yayın yeri ve yılını tekrar tekrar yazmak gerekmez.
Makaleler: Eğer kaynak olarak bir makale gösterilecekse şu düzen gerçekleştirilir.
Yazar Adı Soyadı, “Makalenin Adı”, Bulunduğu Kitabın Adı, Yayın Yeri, Yayın
Yılı, Sayfa numarası
Örnek; Mete Tunçay, “İlk ve Orta Öğretimde Tarih”, Felsefe Kurumu Seminerleri,
Ankara, 1977, s.276,277
Aynı makale birden çok yerde kaynak olarak gösterildiğinde kaynağın sonraki
gösterimi şu şekilde yapılır.
Yazarın Soyadı, a.g.m., s.276
a.g.m.; adı geçen makale demektir.
Kaynak gösterirken makalede uyulacak kuralların diğer ayrıntıları kitaplarla aynıdır.
Orada gösterilen değişiklikler makaleye uygulanır.
Ansiklopedi: Kaynak gösterilen eser bir ansiklopedi ise şu yekilde kaynak gösterilir.
Ansiklopedinin Adı, Cilt Numarası, Yayın yeri, Yayın Yılı, Sayfa Numaras4ı.
Örnek; Tanzimat’tan Cumhuriyete Türkiye Ansiklopedisi, 6.cilt, İstanbul, 1985, s.
1934
Dergi: Bir süreli yayın içerisinde bulunan bir makale dipnotta şöyle gösterilir.
Yazar Adı ve Soyadı, “ Makalenin Adı”, Derginin Adı, Cilt Numarası, Sayısı, Sayfa
Numarası.
Örnek; İlhan Akçay, “Yakutiye Medresesi”, Vakıflar Dergisi, Sayı 6, İstanbul, 1965,
s.146

kaynak : MEGEP | Araştırma Teknikleri