Araştırmanın Kısımları
Bilimsel araştırma çabasının son halkası yapılan araştırma sonucu elde edilen
bulguların bir rapor haline getirilmesidir. Bu aşama araştırma süreci içerisinde elde edilen bilgilerin başkalarıyla paylaşılacak düzeye getirilmesi ve bu amaçla uygun biçimlendirmenin yapılabilmesini içerir.
Bu nedenle incelemelerin uygun şekilde rapor haline getirilebilmesi için bir takım
ortak kurallar oluşturulmuştur. Yapılan incelemenin başkaları tarafından
anlaşılabilmesi ve değerlendirilebilmesi için araştırmaların belirlenen bu kurallara
uygun olarak raporlaştırılması gerekir.
Araştırma ne kadar iyi çalışılmış ne kadar amaca uygun olursa olsun eğer
yazılırken başkalarının anlayacağı ve kabulleneceği bir biçimde kaleme
alınmamışsa eksik kalmış demektir.
Çünkü araştırmaların bir amacı da bilgiyi paylaşabilmektir. İyi yazılarak paylaşıma sunulamayan bir araştırma amacını tamamlayamamış demektir.
Araştırmalar neticesinde elde edilen bulguların paylaşımında anlaşılırlığı sağlamak amacıyla genellikle kabul gören bazı kurallar oluşturulmuştur. Bunlara rapor yazma kuralları denir.


Bilimsel açıdan rapor yazılırken ilk yapılacak iş araştırmanın kısımlarını
oluşturmaktır. Raporlaştırılmış bir araştırma üç temel kısımdan oluşur. Bunlar; birinci kısım,metin kısmı ve son kısımdır.
Raporun birinci kısmında aşağıdaki bölümler bulunur.


Yazım aşamasına gelmiş bir araştırmanın kurallara uygun olarak rapor haline
getirilebilmesi için yukarıda belirtilen her bölümde uyulması gereken temel noktaları sırasıyla ele alalım.
Kapak sayfası
Hazırlanan bir raporun ilk sayfası kapak sayfasıdır. Genel olarak kapak sayfasında şu bilgiler bulunur.
Raporun hazırlandığı kurumun adı.
Raporun adı.
Raporu hazırlayan kişi veya grubun adı.
Varsa raporu denetleyen kişi ya da gurup adı.
Raporun yazıldığı yer ve yıl.
Yukarıdaki bilgilerle oluşturulacak kapakta genelde kullanılan bir biçim ve
sıralama yöntemi şöyledir.


Özet
Araştırma hakkında genel bilgilerin, amacının, kullanılan yöntemlerin ve elde edilen
bulguların kısa ve genel bir biçimde tanıtıldığı bölümdür. Bu bölüm genelde uzun tutulmaz.
Özet bölümü yazılırken araştırmanın önemli noktaları ön plana çıkarılır. Okuyan kişi bu
bölüm sayesinde tüm rapor içerisinde neleri bulabileceğine dair genel fikirler edinir. Bazı
araştırmalara özetin yabancı dile çevrilmiş şeklide eklenir.
Anahtar Kelimeler
Bazı raporlar belli kuruluşlar ya da kütüphaneler tarafından saklanır. Bu raporların
içeriklerini görmek isteyen, çalışmaların temel konularını taramak isteyen kişi ya da
araştırmacıların aradıkları konularla ilgili çalışmalara ulaşmalarını kolaylaştırmak amacıyla
raporda kullanılan esas kavramlar anahtar kelimeler bölümüne yazılır.
Anahtar kelimeler. Raporların ilgilenenler tarafından kolayca bulunmasını sağlamak
amacıyla yazılır. Raporu yazan kişi kendi raporunda bulunabilecek temel konuları belirler ve
bunları anahtar kelimeler bölümüne yazar. Anahtar kelimeler genelde üç beş kelime
civarında oluşturulur.

Önsöz
Bu bölüm her rapor yazımında oluşturulması zorunlu bir bölüm değildir. Çalışmanın
hazırlanış ortamı karşılaşılan güçlükler çalışmada emeği geçen kişiler varsa eksik ya da
sınırlı kalan konular bu bölümde belirtilir. Çalışmanın oluşumunda katkısı olan kişi ya da
kuruluşlara bu bölümde teşekkür edilir.
İçindekiler
Rapor içeriğinin bir sıra dahilinde ve sayfa numaralarına göre yer aldığı konu
başlıkları ve alt başlıkların bir sıra ve düzen içerisinde gösterildiği kısımdır.

Kısaltmalar
Eğer yazar genellikle herkes tarafından bilinenlerin dışında kısaltmalar yapmışsa
bunları bir liste halinde araştırmanın ön kısmında gösterebilir. Kısaltmalar listesi alfabetik
sıraya göre oluşturulur. Yalnız unutulmaması gereken nokta, kısaltmalar listesi oluşturulmuş
olsa bile metin içersisinde kısaltmayla ifade edilen kelimeler ilk kez kullanıldıkları yerde
uzun şekliyle yazılır. Daha sonra kısaltılmış biçimi kullanılır.
Örneğin
A.g.e. : Adı geçen eser
A.g.m. : Adı geçen makale
AKM : Atatürk Kültür Merkezi
Bak. : Bakanlığı
bkz. : bakınız

Böl. : Bölümü
C. : Cilt
Haz. : Hazırlayan
İÜK. : İstanbul Üniversitesi Kütüphanesi
s. : sayfa
S. : Sayı

Metin kısmı
Araştırmanın yer aldığı bölümdür. Raporda ifade edilecek bulgular bu bölümde
aktarılır. Metin kısmı girişle başlar ve sonuçla biter. Raporda açıklanmak istenen fikirler
bölüm ya da bölümler halinde sunulur.
Giriş; araştırmanın metin kısmının başlangıcıdır. Girişte araştırmanın çözümlemeye
çalıştığı soru ya da sorunlar açıklanır. Raporun hangi bölümlerden oluştuğu, bölümlerde
nelerin ele alındığı gibi konular girişte işlenir.
Bölümler; raporun ana gövdesidir. Raporu hazırlayan kişinin anlatmak, açıklamak,
ispatlamak istediği görüşlerini ifade ettiği metin kısmıdır. Bölümlerin içeriği ve sayısı
araştırmaya göre değişir. Her bölüm raporun vermek istediği ana düşünceyi desteklemelidir.
Bölümler bazen alt bölümlere de ayrılabilir. Bölümlendirmede rakam ya da harf gibi
semboller kullanılır. Bazı kısa çalışmalarda ise alt bölümler bulunmayabilir.
Sonuç; inceleme sayesinde elde edilen bulguların net bir şekilde anlatıldığı ya da varsa
hipotezlerin ispatlandığı kısımdır. Bu kısımda çözülen sorun ya da sorunlar, üretilen bilgiler,
geliştirilen yöntemler veya elde edilen faydalar kısa ve net bir biçimde dile getirilir.
Son kısım
Ekler; metinde verilmesi araştırmanın bütünlüğü ya da akıcılığı açısından sakıncalı
olan ama incelemeyi destekleyecek bulgular metin sonunda ek olarak konulabilir.
Eklerde uzun, ayrıntılı tablolar, anket formları, çizelgeler, belgeler, uzun alıntılar vb.
verilebilir.
Her ek ayrı bir sayfada ve numaralandırılarak verilir.
Kaynakça; araştırmanın oluşturulmasında yararlanılan tüm kaynakların sistemli bir
biçimde yazıldığı bölümdür.
Dizin; bazı raporlarda aranan konuların kolaylıkla bulunabilmesi için hazırlanan her
kelimenin yer aldığı sayfayı gösteren bir düzenlemedir.

kaynak : MEGEP | Araştırma Teknikleri