Gürültünün İnsan Ve Çevresine Etkileri
Gürültü, Dünya Sağlık Teşkilatı’nın “kişinin fiziksel, zihinsel ve sosyal yönden tam
bir iyilik durumudur” şeklinde tanımladığı insan sağlığı için bir risk oluşturması yanında,
hareketlerin engellenmesi, insanın normal ilgilerine ters düşmesi, stres ve rahatsızlık ortaya
çıkarması dolayısı ile istenmeyen sesler olarak tanımlanabilir.
Günümüzde şehirlerde yaşayan insanların ağır hayat şartları, yıpratıcı çalışmaları
sebebi ile bozulan fizyolojik ve psikolojik sağlığı, gürültüden etkilenmesini arttırmış,
gürültüye karşı dayanıklılığı ve hoş görüyü oldukça azaltmıştır.
Ayrıca gürültünün kaynağını bilememe ve gürültünün azaltılamayacağı inancı
psikolojik yıpranmaya yol açmaktadır.
Yaptığı olumsuz etkilere göre gürültünün insana etkisi aşağıdaki tabloda (Tablo 5.4) görüldüğü gibi gruplandırılmaktadır:

Tablo 5.4: gürültünün insana etkisi
Gürültü, insanlar üzerinde ana hatları ile 4 şekilde olumsuz etkiler göstermektedir.
Bunlar:
İşitme Sistemine Etkisi
Gürültü işitme sistemine geçici ve kalıcı olarak iki şekilde etki yapmaktadır. Geçici
etkisi, geçici işitme kaybı, duyma eşiği (noktası) kayması veya duyma yorulması olarak
bilinen işitme duyarlılığındaki geçici kayıptır.
Gürültü ile etkileşim çok fazla olursa, işitme sistemi eski özelliğine kavuşmamakta ve
bu durumda kalıcı işitme kaybı ortaya çıkabilmektedir.
Fizyolojik Etki
Gürültü, günümüzün en önemli stres kaynaklarından biridir. Ani gürültüler, kişilerin
kalp atışlarında (nabız), solunum hızında, kan basıncında, metabolizmasında, görme
keskinliğinde, hatta derisinin elektrik direncinde değişmelere sebep olmaktadır. Gürültüler
kesilince bu olumsuzluklarda ortadan kalkmaktadır.
Eğer gürültü sürekli ise, yüksek kan basıncının kalıcı olduğu tespit edilmiştir.
Ayrıca uykusuzluk, gürültüden kaynaklanan en önemli sağlık problemidir.
Bunlara ilave olarak gürültünün migren, ülser, kalp krizi, dolaşım bozukluklarına da
sebep olduğu ileri sürülmektedir. Ancak, kulak rahatsızlıkları dışındaki belirtiler ispatlanmış değildir.
Psikolojik Etki
Gürültülü ortamlarda çalışan kişiler, rahatsız, tedirgin ve sinirli olmakta, fakat gürültü
kalktıktan sonra da tedirginlik, sinirlilik hali devam edebilmektedir. Sinirli insanlarda mide,
barsak rahatsızlıklarının olma ihtimali her zaman diğer insanlara göre daha fazladır. Bilinen
gürültü sınır değerlerinin aşıldığı yerlerde yorgunluk ve zihinsel faaliyetlerde yavaşlama
gözlenmektedir.
Ani gürültüler ise, insanlarda korku yaratabilmekte fakat bu zamanla ortadan
kalkabilmektedir.
Performans Etkisi
İş veriminin düşmesi, konsantrasyon bozukluğu, hareketlerin engellenmesi gibi etkiler
şeklindedir. Gürültünün iş verimliliği üzerindeki etkileri kararlaştırılmış ve karmaşık
işlemlerin yapıldığı ortamların ise biraz gürültülü olması gerektiğini göstermiştir.
Araştırmalar hangi ortamda olursa olsun çok gürültülü ortamlarda, iş verimliliği ve
üretiminin düştüğü ayrıca, iş kazalarının da arttığını göstermiştir.

kaynak : MEGEP | Çevre Koruma