Su Kirliliğinin Çevresel Etkileri
İnsan Sağlığına Etkisi

Kolera, tifo, paratifo, dizanteri, hepatit, ishal, çocuk felci, sıtma gibi hastalıklar ne
yazık ki sağlıksız sulardan kaynaklanmaktadır. Bütün dünyada ve ülkemizde su kaynaklarına
olan ihtiyaca paralel olarak sınırlı olan bu kaynaklar üzerindeki kirlilik giderek artmaktadır.
Su kirliliğine etki eden başlıca unsurlar; sanayileşme, şehirleşme, nüfus artışı, zirai
faaliyetlerdir. Sanayinin çevre üzerindeki olumsuz rolü diğer faktörlerden çok daha fazladır.
Sanayi kuruluşlarının arıtılmadan boşaltılan sıvı atıkları su kirliliğine sebep olarak hızlı bir
şekilde çevrenin tahribine yol açmaktadır.
Dünya Sağlık Örgütü (WHO) verilerine göre dünyada her gün yaklaşık 25 bin kişi
sağlıksız su kullanımından dolayı ölüyor. Tifo, kolera, dizanteri gibi ölümcül hastalıklar su
ile insana geçtiği gibi, gerek atık suların gerekse zirai gübrelerin kuyu sularına bulaşması
sonucu amonyak ve nitrit gibi kimyevi maddelerden insan sağlığı bozuluyor. Ayrıca yeraltı
sularına ulaşan zirai ilaçlardan meydana gelen zehirlenmeler de insan ölümlerine yol
açabiliyor.
Kirli su, içerisinde insan sağlığına zararlı, patojen mikroorganizmalar
bulundurmaktadır. Kirli suyun çeşitli yollarla içme ve kullanma sularına karışması ve
sulamada kullanılması sonucunda tifo, dizanteri, sarılık, kolera vb. bulaşıcı hastalıklara yol
açmaktadır. Bu nedenle içme ve kullanma sularının ilgili kurum ve kuruluşlarca sürekli
kontrol edilmesi, kirletici faktörlerin ortadan kaldırılması ve dezenfekte edilmesi
gerekmektedir.
Doğaya Etkisi
Atık sulardaki kimyasal maddeler ve organik bileşikler suda çözünmüş olan oksijenin
miktarının azalmasına sebep olur. Bu da suda yaşayan bitki ve hayvanların ölüm oranlarını
artırmaktadır. Bu tür sular daha koyu renge ve pis kokuya sahiptirler. Hatta bazı göller veya
derelerde aşırı kirlenme sonucu canlı yaşamı sona ermiş ve içerisinde atıklardan meydana
gelen adacıklar oluşmuştur.
Çiftçiler tarafından daha verimli ürün elde edebilmek için kullanılan gübreler, yağmur
gibi etkenlerle yeraltı ve yerüstü sularına karışmaktadır. Yüksek oranda nitrat ve fosfat
içeren gübreler suya karıştığında suda yosunların daha fazla üremesini sağlar bu da
yosunların diğer canlılardan daha fazla oksijen kullanmasına sebep olur ve diğer canlıları
tehdit eder. Bu tür sular pis kokulu ve kötü tadlı olurlar.
Benzer olarak deterjanlar ve tarım ilaçları da su kaynaklarını önemli ölçüde
kirletmekte olup canlı hayatını tehdit etmektedir. Ancak, bu kullanılan maddeler bakteriler
tarafından parçalanabilir hale getirilebilirse, kirlenme oranı azaltılabilir.
Radyoaktif atıklar da gün geçtikçe tehlike oluşturmaktadır. Bu atıklar belirli şartlarda
saklanmaktadır. Fakat bazı durumlarda kaza ile veya bilinçsiz bir uygulama ile tabiata ve
yeraltı sularına karışmaktadır. Radyoaktif atıklar tarafından yayılan radyasyon ise canlılarda
kanser ve mutasyonlara sebep olmaktadır.
Fabrikalar genellikle dere veya göl kenarlarına kurulur. Çünkü soğutma ve diğer
işlemler için suya ihtiyaç vardır. Soğutma amaçlı kullanılan dere veya göl suyu kimyasal
olarak kirlenmeden tekrar göle veya dereye döner. Fakat bu su biraz ısınmış olur. Meselâ,
yaz aylarında fabrikaya yakın suların sıcaklığı 25°C civarındadır. Sudaki sıcaklık artışının iki
kötü sonucu vardır. Birincisi, ısınan su içerisinde, çözülen oksijen miktarı azalır. İkinci
sonuç ise, sıcaklık artışı ile sudaki maddelerin çürüme ve bozunma hızları artar. Bunun
sonucu olarak çürüme de sudaki oksijeni tükettiği için, sudaki oksijen miktarı daha fazla
azalır. Suda çözünen oksijen miktarının azalması su altı hayatını tehdit eder. Doğal dengeyi
bozar ve su kaynaklarını kirletir.

kaynak : MEGEP | Çevre Koruma