HAVA KİRLİLİĞİ
Havanın Özellikleri

Havanın Özellikleri
Havanın içerisin de çeşitli maddeler vardır. Bu maddeler şunlardır:
* Azot
* Oksijen
* Karbondioksit
* Soygazlar
* Ozon


Azot (N2)
Atmosferde normal şartlarda kuru havanın %75.085’i oranında bulunan azot,
yeryüzeyinde çoğunlukla şili güherçilesi olarak bilinen sodyumnitrat (NaNO3) halinde
bulunur. Endüstride sıvı havanın damıtılmasıyla azot elde edildiği bilinmektedir.

Oksijen (O2)
Havanın bileşiminde azottan sonra en fazla bulunan (% 20.95) gaz, oksijendir. Yanıcı
ve yakıcı bir özelliğe sahip olan oksijen, tüm canlıların yaşamını için gerekli bir gazdır.
Solunum yoluyla canlı organizmaya girerek yaşam fonksiyonlarını düzenler.


Resim 2.2:Temiz hava ( Yukarı Kavrun – Rize)

Oksijen, doğada en çok bulunan elementtir. Serbest halde atmosferde (O2) molekül
halinde bulunur. Doğadaki asal gazlar dahil bütün elementlerle birleşime girebilen oksijen,
aynı zamanda kimyasal bağların çözümünde katalizör görevi yapar.
Karbondioksit (Co2)
Karbondioksit, oda sıcaklığında renksiz ve kokusuz bir gazdır. Oksijenin karbonla
birleşmesi sonucu ortaya çıkan en önemli bileşikler karbonmonoksit(CO) ve karbondioksit
(CO2)dir. Bu oksitler, karbon ve hidrokarbonların yanmasından elde edilir.
Atmosfere karışan karbondioksit yeşil bitkilerin fotosentezi ve fermantasyonundan
(mayalanma) kaynaklanmaktadır. Sanayide soğutma amacıyla kullanılan karbondioksit kuru
buz halinde katı olarak muhafaza edilir.
Soygazlar(Asal Gazlar)
Kimyasal etkinlikleri çok düşük olması nedeniyle hemen hemen hiç bileşik yapmazlar.
Bütün soygazlar sıvı havanın damıtılması ile elde edilmektedirler. Atmosferde en bol
bulunan, Argon’dur. Helyum ve radon radyoaktif bozulmadan ortaya çıkarlar.
Ozon (O3)
Oksijen elementinin atomlu izotopu durumunda olan ozon, açık mavi ve kokulu bir
gazdır. Yoğunluğu, oksijenin yoğunluğunun bir buçuk katı ve sudaki çözünürlüğü,
oksijenden daha fazladır. Oksijenin elektrolizi ile elde edilir.
Yeryüzünde yaşayan canlılar için büyük tehlike oluşturan güneşin ultraviyole ışınları
ve radyasyon etkisinden canlıları atmosferdeki bu ozon tabakası korur.
Ultraviyole ışınlar havadaki oksijeni moleküllerini parçalayarak atom haline
dönüştürür. Yalnız kalan bu atomlar da diğer oksijen molekülleri ile birleşerek ozon haline
gelirler. Ardı ardına olan bu oluşum sırasında radyasyon absorbe edilerek tutulur.



kaynak : MEGEP | Çevre Koruma